
Energetyka
11 artykułów w tej kategorii

Wodór pod kluczem. Bez trzystu stopni.
Wodór to najlepsze paliwo, jakie znamy — i najtrudniejsze do przechowania. Japońscy naukowcy znaleźli sposób, by zamknąć go w metalu i otworzyć z powrotem w 90 stopniach, bez rozgrzewania do trzystu.

Pierwiastek, który pojawił się znikąd. Cez odblokował perowskit bez ołowiu
Cez wyrównał tempo krystalizacji i odblokował perowskit bez ołowiu — rekordowe 17,13% sprawności. Badanie University of Queensland, Nature Nanotechnology 2025.

Cztery setne procenta. Maszyna, która nocą wdycha CO₂, a o świcie wydycha paliwo
Maszyna z Cambridge łapie CO₂ z powietrza nocą i zamienia go w paliwo o świcie, używając tylko słońca i plastiku z butelki. Direct air capture z Nature Energy 2025.

Anatomia baterii bez litu. Cztery warstwy, których nikt nie potrafił ułożyć
Sód zamiast litu: zespół Yang-Kook Suna ułożył cztery warstwy katody, które przez 20 lat blokowały baterię sodową. 82,9% pojemności po 300 cyklach.

27,2 procent. Chiny rozwiązały problem, który blokował następcę krzemu
Perowskit osiągnął sprawność krzemu w 15 lat, a mimo to nie ma go na dachach. Pekin właśnie usunął ostatnią przeszkodę — niewidzialny problem z chlorem. Europa wciąż stawia na kompromis.

Ścisnąć, żeby schłodzić. 200 lat fizyki w poszukiwaniu lepszej lodówki
W 1824 roku Sadi Carnot opisał cykl, który do dziś napędza każdą lodówkę na świecie. 200 lat później australijski zespół znalazł sposób, żeby chłodzić bez sprężarki i bez gazów cieplarnianych — ściskając kryształy.

Sejf z czterech atomów otwarty. Bez ognia.
Metan to sejf z czterech atomów, którego nikt nie potrafił otworzyć bez rozgrzewania do 800°C. Zespół z UCL właśnie znalazł klucz — katalizator CTF-1, który zamienia metan w etanol pod zwykłą diodą LED, w temperaturze pokojowej. 9,4% sprawności z fotonu. Żaden inny fotokatalizator nie zbliżył się do tego wyniku.

Liść, który umarł, żeby dać prąd. Paradoks martwej energii
Martwy liść nie powinien wytwarzać prądu. Żywy — owszem. Fotosynteza to przecież najstarsza elektrownia świata: światło słoneczne zamieniane w energię chemiczną z wydajnością, której sztuczne ogniwa wciąż nie potrafią dogonić. Ale martwy liść? Ten, który spadł z drzewa, leży na chodniku i za tydzień

58 procent mniej. Dlaczego przez 20 lat nikt nie wierzył w recykling baterii
Zespół ze Stanford University udowodnił, że recykling baterii litowo-jonowych redukuje wpływ środowiskowy o co najmniej 58% w porównaniu z górnictwem. Polska jako największy producent baterii w Europie ma 5 lat na zbudowanie własnego recyklingu.

Czujnik, który żywi się falami
Triboelektryczny nanogenerator inspirowany klatką Faradaya produkuje 1276 woltów z samego kołysania na fali. Boje pomiarowe bez baterii, bez wymiany co trzy miesiące, bez statku i załogi.

Miał być lepszy od tokamaka. Przegrywał przez 70 lat. Teraz wraca
W grudniu 2015 roku w niemieckim Greifswaldzie fizycy uruchomili Wendelstein 7-X — największy stellarator świata. Plazma utrzymała się. Dlaczego koncepcja, która teoretycznie nie ma największych wad t